6 november 2014

Duurzaamheid als naastenliefde

Het Apostolisch Genootschap
Begin dit jaar kwam ik via een bijzonder iemand terecht bij het de Haagse afdeling van het Apostolisch Genootschap. Ik was verbaasd en verblijd over het treffen van een religieus genootschap dat zo de taal van deze tijd spreekt. De thema’s die werden behandeld spraken me aan, hun Godsbeeld klopte met het mijne (God als liefde, en wij hebben als mensen steeds weer de keuze om te kiezen tussen liefde of haat/angst) de teksten van de liederen raakten me en het gemeenschapsgevoel was als een warm bad. Dat de diensten om half tien beginnen, was wonderlijk genoeg geen bezwaar.

Mooie bijkomstigheid was dat het prachtige gebouw van het ‘ApGen’, vlak achter Eetbaar Park Zuiderpark ligt, aan de Haagse Loevesteinlaan. Normaliter kom ik daar op de zondagse tuindagen gehaast rond enen aanzetten, maar nu werd het zo dat ik na een dienst rustig door Zuiderpark en kruidentuin naar Eetbaar Park wandelde en nog nadenkend over het in de dienst geleerde, geheel ontspannen en geestelijk verkwikt Eetbaar Park klaarmaakte voor de tuinmiddag.

Zoals dat gaat raak je natuurlijk ook aan de praat enzo. De leden van het ApGen vonden het maar al te mooi dat ik de groene achterbuurvrouw bleek te zijn, al was de achtertuin bij veel broeders en zusters volledig onbekend.

Fête de la Nature
Na een paar weken hoorde ik er wat zoemen over Fête de la Nature, het weekend eind mei dat dit jaar voor het eerst in Nederland georganiseerd zou worden. O.a. door het Natuurcollege. Doel was een bottom-up beweging creëren waarin mensen met een zelfbedachte activiteit anderen konden betrekken bij de natuur. Het Haagse Apostolisch Genootschap bleek grootse plannen te hebben voor Fête de la Nature en zocht nog een locatie voor de buitenactiviteiten. Dus toog ik ergens in april na een dienst met het groepje organisatoren naar Eetbaar Park en liet ik hen onze tuin en de omliggende tuinen zien. De locatie bleek perfect en al pratende deed zich ook nog een mooi staaltje synchroniciteit voor toen bleek dat een van de heren die ik een rondleiding gaf naast lid van het landelijk bestuur van het Apostolisch Genootschap, ook nog eens de vader van een nieuwe goede vriendin bleek te zijn.

Op deze manier raakte ik betrokken bij de thema’s ‘duurzaamheid’ en ‘verbinding met natuur’ binnen een religieus genootschap waarin ‘naastenliefde’, ‘medemenselijkheid’ en ‘verbinding met jezelf’ nagestreefd worden. Waar voor mij de trits verbinding met jezelf, de ander en het natuurlijke systeem waar we onderdeel van zijn de basis vormt voor een duurzame levensstijl (zie voor een uitleg bijvoorbeeld deze presentatie), was ik er tijdens de diensten van het ApGen al achter gekomen dat men ‘duurzaamheid’ toch wat ongemakkelijk vond. Meedoen met Fête de la Nature was voor de initiatiefnemers een manier om de dialoog en de bewustwording hierover te vergroten.

Fête de la Nature Zuiderpark op 25 mei was prachtig, een waar feestje. Maar, hoe de thematiek van het feest tijdens de eredienst van het ApGen aan bod kwam, was voor mij teleurstellend. Waar in de missie van het Natuurcollege ‘verbinding met natuur’ de kern is, werd dit niet overgenomen door de voorganger, die het hield bij ‘verwondering over natuur’. En, het testament van Wubbo Ockels werd enkel aangehaald voor wat betreft zijn pleidooi om weer te gaan geloven in de mens, ‘we kunnen het samen oplossen’. Hierbij liet de spreker na te noemen dat de kern van Ockels’ opdracht is dat we onszelf weer moeten gaan zien als onderdeel van het systeem van de natuur en dat dát de voorwaarde is voor het realiseren van de duurzame transitie.

Een prachtig gesprek op Eetbaar Park
Voor Prinsjesdag was het landelijk bestuur van het Apostolisch Genootschap in Den Haag en ik had de eer om een rondleiding te geven op Eetbaar Park Zuiderpark. We spraken weinig over plantjes en veel over de wijze waarop we met onze stichting mensen proberen mee te nemen in de verbinding tussen mens en natuur middels systeemdenken en permacultuur. Mijn gasten leerden mij over ‘Verwondering, Verbinding & Verantwoordelijkheid’ – een mooie manier om over duurzaamheid te spreken.

Ik deelde ook mijn teleurstelling over de Fête de la Nature-eredienst met hen. De voorzitter van het landelijk bestuur, Apostel Bert Wiegman, herhaalde daarop iets dat een lid van de Haagse afdeling me na afloop van de eredienst ook al vertelde, dat je een grote terughoudendheid moet hebben in het voorschrijven van bepaald gedrag aan mensen. Omdat je nooit precies weet wat de situatie van die persoon is en in wat voor aarde je voorschrift valt.

Duurzaamheid = Naastenliefde
Hoeveel hier ook voor te zeggen is, ik ben het er niet mee eens. Om te beginnen is er een verschil tussen ‘verbinding met natuur’ en het ‘prediken van duurzaamheid’. Het eerste werkt zingevend, het maakt je als mens onderdeel van iets. Voor veel mensen in onze cultuur is het echter ook iets zweverigs dat riekt naar bomen knuffelen. Of het is iets waar een taboe op rust, omdat het ons dierlijk maakt of ons herinnert aan onze sterfelijkheid. Het voelen van verbinding met natuur zorgt in mijn overtuiging voor nadenken over je eigen gedrag t.o.v. natuur en maakt het verduurzamen van je consumentengedrag een logische vervolgstap. Dus niets geen gepredik.

Toch is er inmiddels, gezien alle milieuproblemen die steeds prangender worden, ook wel iets te zeggen voor het ‘prediken van duurzaamheid’. Ik zou hier een pleidooi willen doen om dit gelijk te scharen aan het ‘prediken van naastenliefde’ of 'Heb uw naaste lief zoals uzelf', dat in christelijke kerkgenootschappen gemeengoed is. Iemand (en jezelf!) een bepaald gedrag voorschrijven heeft namelijk meer en meer iets te maken met het beschermen van onze directe leefomgeving. En met het beschermen van de leefomgeving van onze kinderen. Duurzaamheid gaat daarmee over het liefhebben van jezelf en de mensen die lief zijn.

'Heb de natuur lief zoals uzelf'
‘Verbinding met natuur, met de ander en met jezelf’ is de rustige manier om via bewustwording te geraken bij verduurzaming van onze maatschappij. Inmiddels is het gezien de urgentie van de milieuproblematiek (klimaatverandering, grootscheeps verlies aan biodiversiteit, de impact van onze vlees-verslaving, verlies aan bodemvruchtbaarheid, etc.) de vraag of er niet iets meer gepredik nodig is. Gedoseerd, en met in achtneming van de situatie van de ander. Uit naastenliefde.

Ondanks mijn scherpte op dit onderwerp, kijk ik met enorm veel plezier en waardering terug op mijn kennismaking met het Apostolisch Genootschap. Ik denk dat het een club is die met haar boodschap en cultuur voor veel mensen in de maatschappij een zeer welkome aanvulling op hun leven zou kunnen zijn. Ikzelf haper inmiddels wat harder op zondag half 10, en dat vind ik elke week zonde.

Geen opmerkingen: